Doelbepaling "Beleid op het ontwikkelen in vrijheid"

Uitgangspunt: Leer mij het zelf te doen.

Hoger doel: Het begeleiden van kinderen in het groeien naar sociale, kritische en verantwoordelijke mensen die een zelfstandige visie hebben op de wereld om hen heen en daarin verantwoordelijke keuzes maken. Het kind leren zelf te leren en te doen. Het bevorderen van de zelfstandigheid.

Werkwijze: Het kind heeft de vrijheid om werk te kiezen dat aansluit bij zijn belevingswereld en niveau, in vrijheid ontdekkingen doen en daarmee de ontwikkeling van zijn gehele persoonlijkheid stimuleren. De leerlingen doorloopt de fases van geholpen worden, zelf kunnen en anderen helpen.

Voorwaarde: Het kind heeft een structuur nodig waarin hij wordt gezien en die hem richting geeft.

Uitwerking van deze structuur, in trapmodel eerste, brede verkenning.

Bouwstenen voor vrijheid

Vrijheid gericht op een optimale afstemming op individuele (leer)behoeftes van de leerling.

Externe regulatie[1] Onpersoonlijk georiënteerd	Regulatie door identificatie Controlgeoriënteerd	Intrinsieke regulatie Autonomiegeoriënteerd
Remember - apply[2]	Remember- Apply-Understand - analyse	Remember – Apply- Understand – Analyse - Evaluate – Create
Summatieve toetsing[3] Normgericht	Formatieve toetsing Criteriumgericht	Duurzame toetsing Ipsatief
Sturend rol leerkracht	Begeleidend rol leerkracht	Coachende rol leerkracht

Kennis, vaardigheden en attituden van de leerkracht t.o.v. vrijheid

Kennis van de einddoelen voor eigen jaargroep / bouw.	Kennis van tussen en einddoelen en ontwikkelingslijnen voor eigen bouw.	Kennis van tussen en einddoelen en ontwikkelingslijnen bouwoverstijgend.
Kennis van strategieën jaargroep / bouw	Kennis van strategieën voor en nakomende bouw.	Kennis van strategieën en plaatsing in de ontwikkelingslijn.
Gericht op reproduceerbaarheid van kennis en vaardigheden.	Gericht op produceerbaarheid van kennis en vaardigheden.	Gericht op reproduceerbaarheid, produceerbaarheid, conceptueel begrip en creatief / innovatief gebruik van kennis en vaardigheden.
Norm is leidend.	Competenties zijn leidend.	Persoonlijke ontwikkeling is leidend.
Assessment of learning.	Assessment of en as learning.	Assessment of, as en for learning.

Factoren voor de leerling t.o.v. vrijheid

Werkt aan de hand van algemeen opgestelde doelen	Werkt aan de hand van gepersonaliseerde algemeen opgestelde doelen.	Werkt aan de hand van persoonlijk opgestelde doelen.
Waardetoekennig is extrinsiek. Geen inzicht.	Waardetoekenning is verpersoonlijkt. Op basis van aannames.	Waardetoekenning is intrinsiek. Op basis van verwachtingen.
Toepasbaarheid is niet zichtbaar voor leerling.	Toepasbaarheid is direct voor de leerling.	Toepasbaarheid is vakoverstijgend voor de leerling.
Assessment is afhankelijk van de leerkracht.	Assessment door de leerling gericht op het product.	Assessment door de leerling, gericht op het product, proces en de persoon.
Toepassen.	Toepassen en inzicht.	Toepassen, inzicht en conceptueel begrip.
Planning door de leerkracht.	Planning in samenspraak met de leerkracht.	Eigen planning.

 

 

 

---

[1] Indeling gebaseerd op Zelf determination theory van Deci en Ryan.

[2] Indeling gebaseerd op Taxonomie van Bloom.

[3] Sluijsmans, D. Joosten-ten Brinke, D. (2012). Beoordelen van Leren

Ontwerpproces tot nu toe

Net voor LA2.9 "de laatste loodjes" wil ik reflecteren op mijn ontwerpproces tot nu toe.

Waar sta ik nu in het proces?

• Goede focus op de ontwikkelingsbehoefte van de school, innovatie behoefte richt zich op "beleid op vrijheid", met de leerkracht als belangrijkste component.
• Een uitgewerkt trapmodel met daarin indicatoren die de vrijheid voor de leerling mogelijk maken.
• Een uitgewerkt generiek model met daarin stadia binnen de ontwikkeling van de leerling, het 4V-model. Gericht op het geven van (in)zicht op de ontwikkeling van de leerling.
• Een uitgewerkt model voor de ontwikkeling van doorlopende leerlijnen schoolbreed, gebaseerd op het 4V-model.

Mijn curriculum analyse bracht een discrepantie aan het licht tussen onze visie en missie en de uitvoering daarvan in het onderwijs aan de leerlingen op het punt vrijheid. Daar lag ontwikkelingsruimte. Op het domein rekenen kwam deze discrepantie het duidelijkst aan het licht daar wij uitgaan van methode onafhankelijk onderwijs.

Mijn ontwerpproces is pas echt gaan lopen toen ik de klassen ben ingegaan om te kijken wat er speelt en met de leerkrachten ben gaan praten over hoe zij het rekenen zien en wat zij nodig hebben. Dit gaf waardevolle input.
Na het ontwikkelen van een eerste prototype van een model ben ik terug naar de leerkrachten gegaan om feedback te vragen. Er kwam positieve feedback. Een leerkracht formuleerde het als: Ik wist niet wat ik miste, maar nu ik dit zie weet ik dat dit het was! Mooie woorden.
Nu zit ik in de fase dat in mijn ontwerp en ontwerpproces met de directie ga doornemen en presenteren.

Blogbericht aangevuld op 8-4-2016:
Ik heb mijn producten nu ontwikkeld tot het punt van doorgeven. Kijkend naar mijn doelbepaling ligt mijn focus op het opbouwen van kennis en inzicht van de leerkracht in de rekenwiskundige ontwikkeling van de leerling.
Daarvoor is het nodig dat mijn leerteam zelf die kennis opbouwt. Geheel volgens de fases van het 4V-model. Dus zelf kennis verwerven, verwerken, vervullen en verwerven. Nu zit mijn ontwerpproces er dus voorlopig op. Als kartrekker ga ik met mijn leerteam aan de gang en hoop ik hen tot autonoom en zelfregulerend leren aan de zetten. Ik bied begeleiding in de vorm van scaffolding! niet in de vorm van sturing (zie doelbepaling!). Pas wanneer het zelf geleerd wordt is de kennis krachtig en komt men tot diep leren.

Het na-effect van mijn pitch

Yes, I did my Pitch.

En zoals gewoonlijk kom ik vooral na mijn nerveuze pitch pas in mijn element wanneer ik mag gaan vertellen over waar ik mee bezig ben en waar ik enthousiast over ben.

Van Denise heb ik waardevolle feedback gehad over dat moment:
Vergeet niet dat je feedback wil krijgen. Geef niet op iedere vraag een antwoord of invulling maar vraag door. Door hoor je veel meer.

(klopt!!!)

Voor een volledig feedback-up-forward verslag kun je de onderstaande link gebruiken:
http://1drv.ms/1RvFeWu

Ook een link naar mijn ppt met notities:
http://1drv.ms/1ZlxIxq

Welke actie punten neem ik mee vanuit de feedback en de nabespreking?

• Maak een koppeling tussen de vrijheid voor de leerlingen en de de meerwaarde van zelfgereguleerd leren (metacognitie). Dat gaat lukken, mijn visiestuk ging hierover!
• Onderzoek hoe je kinderen laat reflecteren op waar ze zelf staan in het onderwijsleerproces (op welke trede). Hoe maken ze optimaal gebruik van die inzichten en hun vrijheid om te leren.
• Hoe verwerk je scaffolding in je modellen?
• Mijn V-4 model: onderbouwen vanuit empiri.
• Hoe stimuleer je het team om mee te herontwerpen?
• Assessment for / as / of learning, de praktische invulling. Maak een doorkijkje.

Allemaal actiepunten waar ik energie van krijg. Gelukkig heb ik een paar dagen vrij en kan ik ermee aan de slag!

Het vooreffect van mijn pitch

Jawel, ondanks alle stress en een last minute (maar terechte) wissel van mijn focus voor mijn herontwerp, IK HEB MIJN PITCH GEGEVEN.
En nu pas weet ik waarom een pitch een krachtig instrument is. Voor mij ligt de grootste kracht niet eens in het moment zelf, maar juist daarvoor tijdens het schrijven van de pitch.
Want wanneer je maar 2 minuten mag gebruiken en je wil daar ook slides aan toevoegen, dan gaat ieder woord en ieder beeld pas tellen. en dan..... dan ga je pas echt scherp redeneren. En in mijn geval merk je dan dat je teveel woorden moet gebruiken om te zeggen wat je bedoelt. En misschien is het dan niet wat je hoort te zeggen.
Het kostte mij zoveel moeite om te formuleren en onderbouwen wat ik wil dat ik nog maar een keertje om mijn ontwerpideetje, doelbepaling en curriculum analyse ben gelopen. Waar ligt nu echt de energie tot herontwikkeling?

Nou.... bij de leerkracht! Ik richt me op vrijheid voor de leerling maar dat begint bij de leerkracht, degene die vrijheid ruimte moet bieden.

En wanneer bied je vrijheid? Wanneer je vertrouwen hebt. Om in mijn toetsmetafoor te blijven (zie eerdere blogpost) ik laat mijn kind pas los rondlopen wanneer ik op bekend terrein ben en weet wat ik kan verwachten en daarop kan anticiperen. En deze verwachtingen en bekendheid komen vanuit kennis. Pas dan geef ik vrijheid.

Door het werken aan mijn pitch kwam ik tot een betere focus en staat nu alles beter met elkaar in verband!

Curriculum analyse A / B / C

La2 staat in het teken van het ontwerpen van onderwijs, het uitdagend ontwerpen. Om te komen tot een goed en succesvol implementeerbaar herontwerp van het onderwijs, is het van belang eerst het huidige onderwijs goed onder de loep te nemen en grondig te analyseren. Goed kijken naar wat willen we doen, wat doen we al, wat is de opbrengst daarvan, etc, etc.

Stap 1 in dit (her)ontwerpproces is de curriculum analyse.

Het curriculum wordt geanalyseerd aan de hand van het model van den Akker (2003), het curriculaire spinnenweb.

Figuur 1: Het curriculaire spinnenweb



In het spinnenweb staat de visie op het leren en de missie van de school centraal. Vanuit dit centrale punt worden de 9 draden van het curriculum uitgezet naar de andere leerplanaspecten. In een uitgebalanceerd curriculum staat al deze draden met elkaar in verbinding en is er een goede samenhang.

basisvisie	·   Wat is het motief voor deze les(senreeks)? ·   Vanuit welke vakontwikkelingen of pedagogisch-didactische visie is de les(senreeks) opgezet?
leerdoelen	·   Wat moet er met de opdracht of les worden bereikt? ·   Wat kunnen leerlingen na de opdracht of les wat hun nu niet nog niet (voldoende) lukt? ·   Wat kan of moet er aan het eind van de opdracht of les worden getoetst?
leerinhouden	·   Wat leren leerlingen van de les(senreeks)? ·   Gaat het om vakinhouden, om (vak)vaardigheden of attitudes?
leeractiviteiten	·   Hoe leren en werken de leerlingen gedurende de opdracht of les? ·   Welk gedrag of welke activiteiten laten zij zien?
docentrollen	·   Wat is de rol van de docent bij de les(senreeks)? ·   En die van eventuele anderen (bijvoorbeeld toa's, mentoren)?
leerbronnen en leermiddelen	·   Welke middelen heb je nodig voor je les(senreeks) ? ·   In welke vorm: digitaal (elo?), papier?
groeperingsvorm	·   Leren leerlingen in groepjes? ·   Hoe groot is de totale groep leerlingen?En de groepjes? ·   Hoe en door wie is de groep samengesteld? En de groepjes?
tijd	·   Wanneer vindt de les(senreeks) plaats? ·   Hoeveel tijd beslaat de les(senreeks)? ·   Wat betekent dit voor de inroostering en de planning?
plaats	·   Waar leren de leerlingen gedurende de les(senreeks)? ·   Binnen of ook buiten de school? ·   Indien ook op school: in welke lokalen?
beoordeling	·   Hoe wordt getoetst wat de leerlingen hebben geleerd? ·   Schriftelijk, mondeling, via een onderzoeks- of ontwerpopdracht, een practicumtoets, een presentatie?

De invulling van het leerplan / curriculum gebeurt op verschillende niveaus, van supra tot nano, van internationaal tot de individuele leerling.

leerplanniveau:	bereik:	betrokkenen:	leerplanproducten:
supra	internationaal	de Europese Commissie	·  EC-afspraken m.b.t. voortijdig schoolverlaten en levenslang leren ·  het Europees Referentiekader voor de moderne vreemde talen
macro	het nationale onderwijsstelsel	het Ministerie van Onderwijs en Wetenschappen	·  kerndoelen ·  eindtermen ·  examenprogramma's ·  eindexamenopgaven
meso	·  de school ·  de opleiding ·  het vak op school	de schoolleiding het onderwijsteam de vaksectie	·  het schoolbeleidsplan ·  het opleidingsprogramma ·  het vakleerplan ·  het programma van toetsing en afsluiting
micro	·  het leerjaar ·  het vak op school ·  de projecten ·   de lessen	·  de sectie ·  het onderwijsteam ·  de docent ·  de klas/groep	·  het onderwijsprogramma ·  de leergang ·  de methode ·  lessen ·  onderwijsmaterialen ·  toetsen
nano	de individuele leerling	·  het onderwijs/zorgteam ·  de docent ·  de leerling	·  het persoonlijke leerplan ·  het individuele leer(werk)traject

Bron: website SLO

Deze informatie is verwerkt en gebruikt tijdens mijn analyse van het curriculum van Montessori bs. De Elzen. Daarbij zijn de volgende stappen gevolgd:

Analyse deel A:
Stap 1 Verzamel zoveel mogelijk curriculum documenten.
Stap 2 Beschrijf het curriculum van jouw school en becommentarieer de kwaliteit ervan. Gebruik daarbij het spinnenwebmodel en de 3 niveaus: intended, implemented en attained. Werk het curriculum uit op de niveaus macro, meso en micro. Benoem de discrepanties.

Link naar op basis van feedback aangepaste curriculum analyse A.

Analyse deel B:
Stap 3 Oriëntatie op de einddoelen, referentieniveaus en 21st century skills.
Stap 4 Analyseer de opbouw  het curriculum van de school aan de hand van de volgende vragen;

1. Welke leerlijnen / leerdoelen herken je?
2. Naar welke leerdoelen leiden deze lijnen?
3. Welke integratie of samenhang van leerdoelen zie je?
4. Hoe komen deze leerdoelen in het primair proces van de groep / leerjaren terug?
5. Welke sterke punten herken je, wat zijn de zwakkere punten?

Link naar: Curriculum analyse B

Analyse deel C:
Stap 5 Visualiseer analyse deel A en B.
Link naar: curriculum analyse C (Prezi)