Doorkijkje naar werkveld deel 3

Afgelopen week heb ik overleg gehad met de directie over mijn uiteindelijke herontwerp en de invoering daarvan. Het was een prettig gesprek waarin veel kansen werden gezien en benoemd.

Hoe kan het 4V-model nu doorgezet worden naar de werkplek en de parate / toepasbare kennis van de leerkracht? (niveau vervullen uit het 4V-model)

Daarvoor kan de volgende "leerteam" activiteit / vergadering gebruikt worden.

Het leerteam krijgt een set foto's met daarop diverse rekenwiskundige onderwijs leeractiviteiten van de leerlingen.

Allereerst sorteert het leerteam deze foto's naar de verschillende bouwen binnen de school, zijnde onderbouw, middenbouw, tussenbouw, bovenbouw. Daarmee wordt een link gelegd met de kennis van de leerlijnen met betrekking tot de rekenwiskundige ontwikkeling van de leerlingen. Dit wordt inzichtelijk gemaakt en biedt ruimte tot dialoog / kennisoverdracht.

Daarna gaat het leerteam uiteen in de verschillende bouwen  en worden de foto's passend bij hun specifieke bouw geclassificeerd naar de passende ontwikkelingsniveaus in het 4V-model. Met als doel het uitspreken van basale verwachtingen en criteria per niveau.

Vervolg zou zijn dat het leerteam weer bijeenkomt en de classificaties per leerlijn met elkaar deelt. Daarmee zou iedere leerlijn mogelijk volledig ingevuld kunnen worden schoolbreed. Ook hierbij is de dialoog tussen de bouwen van groot belang.

Vervolg is de transfer naar de bouw. In het overleg met de bouwcollega's worden de leerlijnen (11 stuks) verwerkt binnen de 4V-niveaus. Daarmee wordt de kennis gedeeld naar alle leerkrachten van de Elzen. Er wordt gebouwd aan een ingevulde ontwikkelingslijn rekenen.

Wanneer deze leerlijn er ligt kan deze gevuld worden met bijbehorende strategieën, modellen en didactische interventies. En komen leerkrachten mogelijk toe aan de hoogste stap, verweven.

Doorkijkje naar het werkveld 2

In een uurtje tijd was het mogelijk om in 21 groepen 127 totaal verschillende rekensituaties te fotograferen. 
De kinderen in de groepen werkten:

• Individueel, in tweetallen, in groepjes, met de leerkracht.
• met materialen, met computerprogramma's, in methode boekjes, met kopieerbladen, met varia, met piccolo, met Montessori materialen.
• gericht op het ontvangen van instructie, het krijgen van een lesje, het geven van een lesje aan een ander kind, het verwerken van leerstof.
• aan cijferen, hoofdrekenen, concrete rekencontexten, abstracte rekensituaties, automatiseren, aan inzicht in concepten, symbolische rekenopdrachten.
• om te leren, te oefenen, te verwerken, te toetsen, te bewijzen.

Dit is de werkelijkheid voor de leerkrachten in de klassen. Een enorm energieke, gevarieerde leeromgeving waarin de leerkracht voor iedere afzonderlijke situatie het optimale en meest effectieve begeleidingsaanbod moet bepalen, met oog voor de zone van naaste ontwikkeling voor een optimaal leerproces waarin de leerling de vrijheid krijgt zichzelf te ontwikkelen.

Er zijn diverse modellen die zich richten op de reken-wiskundige ontwikkeling van kinderen, de ontwikkelingsstappen en de didactische handelingen die dar bij aan sluiten.

Het 4V-model is gebaseerd op de modellen:
- IJsbergtheorie van Frans Moerlands
- Het handelingsmodel uit het protocol ERWD
- De fases in de ontwikkeling functionele gecijferdheid.
- De taxonomie van Bloom.
- De taxonomie van Romiszowski
- Het Obit model voor diep en oppervlakkig leren

Het model stelt leerkrachten in staat de onderwijsleersituatie van het kind in te delen volgens zijn huidige ontwikkelingsniveau en vast tellen waar de zone van naaste ontwikkeling voor die specifieke leerling zich bevindt. De leerkracht kan dan vaststellen wat nodig is om te leerling te helpen zich te ontwikkelen naar het volgende niveau.

 



Doorkijkje naar het werkveld

In mijn herontwerp staat de kennis en het vertrouwen van de leerkracht centraal. Dit vertrouwen is voorwaardelijk voor de vrijheid van de leerling.

Om deze kennis goed op te bouwen is inzicht in de doorlopende leerlijnen cruciaal. De eerste aanzet deze kennis te ontwikkelen binnen het team van Montessori bs. de Elzen ligt bij het leerteam rekenen. Hier moet een start worden gemaakt tot het ontwikkelen van een goed inzicht in de leerlijn rekenen. Na mijn pitch kwam er een mengeling van inzicht, "ja dat klopt" maar ook weerstand "ja, maar moet dat nu eerst".
Op dat moment kwam de feedback van Denise (leerteam HBO2PO)na mijn pitch naar boven: Vul niet te snel in, je wil feedback! Dus trok ik als kartrekker een keertje niet mijn kar, maar bedacht dat ik mijn kennis en input had doorgegeven en ik nu ging kijken wat het zou gaan doen.
En wat deed het dan.....
Collega's van iedere bouw hebben de doelen per bouw / leerjaar en de doelen vanuit SLO & Tule naast elkaar gelegd en gedestilleerd tot inzichtelijke, aansluitende doelen schoolbreed. Per bouw hebben de collega's bepaald wat de essentie is die de leerlingen moeten opdoen. De einddoelen per bouw zijn op elkaar afgestemd en we kwamen tot dialoog. Er kwam inzicht in de leerlijn van de leerling.

De uitwerking van de leerlijnen is nog niet op basis van de 4 niveaus van het 4V-model (deze stap was nu nog te groot) maar tijdens het overleg hoorde ik wel uitspraken als "inzicht vergroten", "eerst handelend dan pas echt schrijven", "met ons Montessori materiaal bieden wij veel meer dan wat de cito van het kind vraagt",  "wij gaan veel meer uit van inzicht en structuur dan de kerndoelen". Al met al wel een rijke voedingsbodem om te komen tot het invullen van de 4 niveaus en het handelen van de leerkracht daarop af te stemmen.  Nu is het zaak om door te zetten en het geheel naar een hoger niveau te tillen.
Mijn taak als kartrekker: informatie / kennis delen en aanzetten tot autonoom zelfregulerend leren ( of te wel: scaffolding bieden in de praktijk van mijn leerteam!). Er liggen kansen!

Link naar de bestanden
Uitwerking meten en meetkunde
Uitwerking getallen en bewerkingen