La2 staat in het teken van het ontwerpen van onderwijs, het uitdagend ontwerpen. Om te komen tot een goed en succesvol implementeerbaar herontwerp van het onderwijs, is het van belang eerst het huidige onderwijs goed onder de loep te nemen en grondig te analyseren. Goed kijken naar wat willen we doen, wat doen we al, wat is de opbrengst daarvan, etc, etc.
Stap 1 in dit (her)ontwerpproces is de curriculum analyse.
Het curriculum wordt geanalyseerd aan de hand van het model van den Akker (2003), het curriculaire spinnenweb.
Figuur 1: Het curriculaire spinnenweb
In het spinnenweb staat de visie op het leren en de missie van de school centraal. Vanuit dit centrale punt worden de 9 draden van het curriculum uitgezet naar de andere leerplanaspecten. In een uitgebalanceerd curriculum staat al deze draden met elkaar in verbinding en is er een goede samenhang.
basisvisie
|
· Wat is het motief voor deze les(senreeks)?
· Vanuit welke vakontwikkelingen of pedagogisch-didactische
visie is de les(senreeks) opgezet?
|
leerdoelen
|
· Wat moet er
met de opdracht of les worden bereikt?
· Wat kunnen
leerlingen na de opdracht of les wat hun nu niet nog niet (voldoende) lukt?
· Wat kan of
moet er aan het eind van de opdracht of les worden getoetst?
|
leerinhouden
|
· Wat leren
leerlingen van de les(senreeks)?
· Gaat het om
vakinhouden, om (vak)vaardigheden of attitudes?
|
leeractiviteiten
|
· Hoe leren en
werken de leerlingen gedurende de opdracht of les?
· Welk gedrag
of welke activiteiten laten zij zien?
|
docentrollen
|
· Wat is de rol van de docent bij de
les(senreeks)?
· En die van eventuele anderen (bijvoorbeeld
toa's, mentoren)?
|
leerbronnen en leermiddelen
|
· Welke middelen heb je nodig voor je
les(senreeks) ?
· In welke vorm: digitaal (elo?), papier?
|
groeperingsvorm
|
· Leren
leerlingen in groepjes?
· Hoe groot is
de totale groep leerlingen?En de groepjes?
· Hoe en door
wie is de groep samengesteld? En de groepjes?
|
tijd
|
· Wanneer vindt de les(senreeks) plaats?
· Hoeveel tijd beslaat de les(senreeks)?
· Wat betekent dit voor de inroostering en de
planning?
|
plaats
|
· Waar leren de leerlingen gedurende de les(senreeks)?
· Binnen of ook buiten de school?
· Indien ook op school: in welke lokalen?
|
beoordeling
|
· Hoe wordt
getoetst wat de leerlingen hebben geleerd?
· Schriftelijk,
mondeling, via een onderzoeks- of ontwerpopdracht, een practicumtoets, een
presentatie?
|
De invulling van het leerplan / curriculum gebeurt op verschillende niveaus, van supra tot nano, van internationaal tot de individuele leerling.
leerplanniveau:
|
bereik:
|
betrokkenen:
|
leerplanproducten:
|
supra
|
internationaal
|
de Europese Commissie
|
· EC-afspraken
m.b.t. voortijdig schoolverlaten en levenslang leren
· het
Europees Referentiekader voor de moderne vreemde talen
|
macro
|
het nationale onderwijsstelsel
|
het Ministerie van Onderwijs en
Wetenschappen
|
· kerndoelen
· eindtermen
· examenprogramma's
· eindexamenopgaven
|
meso
|
· de school
· de opleiding
· het vak op school
|
de schoolleiding
het onderwijsteam
de vaksectie
|
· het schoolbeleidsplan
· het opleidingsprogramma
· het vakleerplan
· het programma van toetsing en afsluiting
|
micro
|
· het leerjaar
· het vak op school
· de projecten
· de lessen
|
· de sectie
· het onderwijsteam
· de docent
· de klas/groep
|
· het onderwijsprogramma
· de leergang
· de methode
· lessen
· onderwijsmaterialen
· toetsen
|
nano
|
de individuele leerling
|
· het
onderwijs/zorgteam
· de
docent
· de
leerling
|
· het
persoonlijke leerplan
· het
individuele leer(werk)traject
|
Bron: website SLO
Deze informatie is verwerkt en gebruikt tijdens mijn analyse van het curriculum van Montessori bs. De Elzen. Daarbij zijn de volgende stappen gevolgd:
Analyse deel A:
Stap 1 Verzamel zoveel mogelijk curriculum documenten.
Stap 2 Beschrijf het curriculum van jouw school en becommentarieer de kwaliteit ervan. Gebruik daarbij het spinnenwebmodel en de 3 niveaus: intended, implemented en attained. Werk het curriculum uit op de niveaus macro, meso en micro. Benoem de discrepanties.
Link naar op basis van feedback aangepaste curriculum analyse A.
Analyse deel B:
Stap 3 Oriëntatie op de einddoelen, referentieniveaus en 21st century skills.
Stap 4 Analyseer de opbouw het curriculum van de school aan de hand van de volgende vragen;
- Welke leerlijnen / leerdoelen herken je?
- Naar welke leerdoelen leiden deze lijnen?
- Welke integratie of samenhang van leerdoelen zie je?
- Hoe komen deze leerdoelen in het primair proces van de groep / leerjaren terug?
- Welke sterke punten herken je, wat zijn de zwakkere punten?
Link naar: Curriculum analyse B
Analyse deel C:
Stap 5 Visualiseer analyse deel A en B.
Link naar: curriculum analyse C (Prezi)